Buradasınız: Anasayfa » KPSS » İlk Türk Devletlerinde Devlet Yönetimi – Askerlik – Hukuk

İlk Türk Devletlerinde Devlet Yönetimi – Askerlik – Hukuk


Oğuş(Aile Birliği)⇒Urug (Sülale)⇒Boy(Sülale Birliği) ⇒Budun(Millet) ⇒İl(Devlet)

• Hükümdar ve ailesine yönetme yetkisi Gök-Tanrı tarafından verildiğine ve Kut yetkinin kan yoluyla hanedanın erkek üyelerine geçerdi. (Taht kavga nedenleri). Hükümdar; orduyu komuta eder, töreyi uygular, adaleti sağlar, halkı korur ve toy düzenler. Devlet işleri, Kurultay (Toy-Kengeş) denen büyük mecliste konuşulur. (Meclis danışma niteliğinde kalır.)

• Hükümdar Ünvanları : Kağan, Han, Hakan, Yabgu, Tanhu, İdikut, İlteber, Sanyü.
• Hükümdar Sembolleri : Taht (Örgin), Otağ (Çadır), Sancak, Sorguç (Kotuz), Davul (Nevbet), Unvan alma, Yarlığ (Bayraktar), Bayrak, Yay.
• Kurultay Üyeleri : Hakan (Kurultay Baskanı), Hatun (Katun), Hanedan Mensupları, Hükümet Üyeleri (Aygucu, Bitigci, Tamgacı, Tarkan, Tudun, Ağılığ), Boy Beyleri, Bağlı Devletlerin Yöneticileri.
• Hatun; kurultaya katılabilir ve yabancı elçileri kabul edebilirlerdi. Kendisine ait çadırı olabilirdi.
• Aygucu: vezirdir ve hükümdara danışmanlık yapardı.
• Tarkan (Subaşı): Ordu komutanıdır ve askeri durumlardan söz sahibidir.
• Bitikçi: Katiptir. Yazışmalara bakar.
• Tamgacı (Kısmi Bitikçi): Dış politikaya ve yazışmalara bakar.
• Yargucu: Yargıç (Hâkim)’dir. Töreleri iyi bilir, mahkemelere bakar ve cezaları verir.
• Tudun: Vergi memurudur. Ayrıca Vali’dir.
• Ağılıg: Hazine görevlisidir.

•İlk Türk devletleri Doğu-Batı (Sağ-Sol) seklinde ikili yönetimle yönetilirler. Doğu yönetimi, günesin doğusundan ötürü kutsal kabul edilir ve Hakan tarafından yönetilir. (Batı’ya göre üstündür.). Batı yönetimi, yabgu (hükümdar kardeşi) tarafından yönetilirdi. (Federal sistem). Tiginlerin (Hükümdar çocuklar) tahta veraset sistemi ile geçişleri, kurultayın ve beylerin ortak kararı ile alınırdı.

• Türk ordusunda ücretli askerlik görülmemiştir. Savaşlarda “Turan ve Hilal” taktikleri kullanılır. Ordu – Millet anlayışı egemendir  (göçebe yasamın etkisinden ötürü). Mete döneminde Onlu Sistem getirilmiş ve birçok devletin askeri örgütlenmesine örnek olmuştur. Yasam göçebelik olduğundan yaylak- kışlak anlayışı benimsendi. Kadınlar da göçebelik yüzünden askerlik yapardı. Ordu, gönüllü ve atlıydı.

• İlk Türk Devletlerin Kısa Ömürlü Nedenleri: Kut anlayışı, Veraset Sistemi ve Boylardan Kurulması.
• Törenin Değismez Kuralları: Esitlik (Tüzlük), İyilik (Könilik), Yararlı Olma (Uzluk), Kişilik.
• Törenin Kaynakları: Örf-adet-gelenekler, Kurultayın kararları ve Hakanın emirleri (vasiyeti).

• Uzun süreli hapis cezası uygulanmazdı (göçebe yasam). Töreye herkes uymak zorundaydı. Mahkeme başkanına “Yargan”, kağanın başkanlık ettiği mahkemeye “Yargu” denirdi.
• Türk hukuku ilk kez Uygurlar tarafından yazılı hale getirildi. (Yerleşik hayata geçme nedeniyle.)


Bir Cevap Yazın

© 2012 OnlineHocam

Yukarı kaydır